Een miniatuur replica maken zónder bouwtekeningen...

In 2022 werkte ik aan de Nederlandse speelfilm De Swarte Krie van de Deelen van productiehuis Lavender Film. Een onderdeel hiervoor bestond uit een gedetailleerd schaalmodel van de kasteelruïne van Asten. Extra uitdagend, want er waren geen bouwtekeningen, nauwelijks goede foto’s of schetsen beschikbaar. Hoe maak je dan tóch een schaalmodel dat klopt in verhoudingen én overtuigt op camera?

De ruines van het kasteel van Asten (Noord-Brabant, Nederland)

Onderzoek en voorbereiding

Zonder tekeningen begint alles bij goed onderzoek. Ik bezocht de locatie meerdere keren en gebruikte daarnaast Google Earth om afstanden en verhoudingen globaal in kaart te brengen. Niet perfect, maar genoeg om een basis te krijgen. Eigen foto’s zijn hierbij onmisbaar. Maak brede shots die veel context laten zien, zoals bomen, muurtjes en eventueel aangelegen (restanten van) gebouwen. Deze werken beter dan close-ups. Of gebruik oude foto's van vroeger als die beschikbaar zijn!

Technieken voor nauwkeurigheid

De grootste uitdaging was het bewaken van de juiste proporties. De ruïne wordt deels omringd door een gracht, waardoor ik niet overal dichtbij kon komen. Daarom werkte ik met simpele maar effectieve methodes:

• Baksteen tellen: door één steen ter plekke op te meten, kon ik via foto’s de hele muur reconstrueren in de juiste afmetingen.

• Referenties in beeld: een persoon of object meenemen in foto’s geeft een vaste maat om verhoudingen aan af te lezen.

• Vergelijkingsfoto’s: steeds dezelfde hoek fotograferen bij zowel het echte gebouw als het schaalmodel, zodat verschillen direct zichtbaar worden, en je ziet wat je aan moet passen.

Deze aanpak zorgt ervoor dat het model, ondanks de beperkte informatie, visueel én proportioneel overtuigend werd.

Deze foto maakte ik voor de schaal test! Het referentieobject ben ik hier dus zelf ;)

Bouw en detaillering

De bouw zelf vroeg veel geduld. Elk detail moest kloppen, omdat de camera op het filmsetdiorama elke fout uitvergroot. Textuur, kleur en verwering gaven het model zijn geloofwaardigheid. Zo werd het schaalmodel niet alleen een decorstuk, maar een overtuigende vertaling van de ruïne die het verhaal visueel versterkte.

Extra tips:

1. Gebruik Google Earth of Street View als startpunt.

2. Neem brede foto’s en voeg altijd een referentieobject toe, zoals een persoon.

3. Meet stenen of andere herhaalbare elementen voor schaalberekeningen.

4. Maak vergelijkingsfoto’s vanuit dezelfde hoek.

5. Ga meerdere keren terug (als dat mogelijk is) naar de locatie om je beeld te verfijnen.

Een schaalmodel maken zonder bouwtekeningen is een puzzel, maar ook een proces vol inventiviteit. Met goed onderzoek, slimme meetmethodes en oog voor detail kun je tóch een overtuigende replica neerzetten.

Benieuwd naar alle details? Op de portfolio pagina van dit project vind je de volledige opdracht terug, inclusief meer foto’s en achtergrondinformatie.